Obowiązkiem architekta w umowie o prace projektowe jest odpowiedzialność z tytułu rękojmi (art. 558 kc). Najczęstszymi umowami o prace projektowe są umowy o dzieło, ale funkcjonują też umowy sprzedaży. Strony mogą ją rozszerzyć, ograniczyć ale wyłączyć nie bowiem zachowanie rękojmi jest tu bezwzględne. Kupującemu przysługują uprawnienia z rękojmi niezależnie od uprawnień wynikających z gwarancji. Przepisy prawne obowiązujące w chwili wydania i odbioru prac są podstawą oceny jakości praw projektowych. Uprawnienia zamawiającego z tytułu rękojmi obejmują:

• roszczenie o usunięcie wady w wyznaczonym przez zamawiającego terminie (termin ten powinien być odpowiedni do niezbędnego w tym celu nakładu pracy);
• uprawnienie do odstąpienia od umowy, gdy wady dokumentacji projektowej uniemożliwiają realizację inwestycji na podstawie wykonanej dokumentacji projektowej.

Architekt będzie odpowiadał za wady wykonanej według dokumentacji inwestycji, jeżeli powstały one w wyniku błędów w dokumentacji projektowej. Za pewne wady będzie jednak odpowiadał wyłącznie w zakresie ustalonym w umowie np. dotyczące projektów obiektów doświadczalnych.


W ciągu 14 dniu inwestor ma obowiązek pisemnie poinformować projektanta o dostrzeżonych w dokumentacji wadach. Skutki zwłoki w dopełnieniu tego obowiązku nie powodują utraty praw z tytułu rękojmi Przy odbiorze dokumentacji inwestor odbiera pisemne oświadczenie architekta, że jest ona wykonana zgodnie z umową. Jest ono równoznaczne ze stwierdzeniem, że nie posiada ona wad. Uprawnienia z tytułu rękojmi za wady fizyczne dokumentacji projektowej wygasają po upływie roku, a gdy idzie o wady dokumentacji projektowej budynku lub obiektu - po upływie trzech lat, licząc od dnia przekazania budynku lub obiektu inwestorowi.. Zarzuty z tytułu rękojmi mogą być podniesione także po upływie tych terminów, jeżeli przed ich upływem zamawiający zawiadomił projektanta o stwierdzonej wadzie. Termin do wykonania uprawnień z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy nie może skończyć się wcześniej jak w trzy miesiące po upływie terminu gwarancji

Kolejnym uprawnieniem inwestora jest możliwość skorzystania z gwarancji, która ma na celu zastrzeżenie odpowiedzialności sprzedawcy (projektanta) za ukryte wady fizyczne rzeczy. Obowiązkiem sprzedawcy jest usunięcie wad lub do dostarczenie rzeczy wolnej od wad, w terminie określonym w dokumencie gwarancyjnym. Nowy termin gwarancji w odniesieniu do całej rzeczy biegnie od chwili dostarczenia rzeczy wolnej od wad lub zwrócenia rzeczy, w której dokonano istotnych napraw. Przy wymianie częściowej termin gwarancji biegnie na nowo tylko w odniesieniu do części wymienionej. W sytuacji gdy dochodzi do rozdzielenia osoby tworzącego i sprzedającego i pojawia się trzeci podmiot - pośrednik przejmujący rolę sprzedawcy (np. pośrednik w sprzedaży gotowych projektów), a twórca udzielił pisemnej gwarancji, kupujący (inwestor) może wykonać swoje uprawnienia z tytułu gwarancji tylko względem twórcy, a z tytułu rękojmi tylko względem sprzedawcy. Jeżeli w gwarancji na piśmie nie zastrzeżono innego terminu, termin wynosi jeden rok licząc od dnia, kiedy rzecz została kupującemu wydana.

W myśl art. 638 kc do rękojmi za wady dzieła stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży. Dokumentacja projektowa w momencie jej tworzenia, w ramach umowy, jest dziełem, ale gdy jest sprzedawana ma wszelkie znamiona towaru i podlega prawom rynku. Osoba, która wystawiła dokument gwarancyjny jest zobowiązana do usunięcia wady fizycznej rzeczy lub do dostarczenia rzeczy wolnej od wad, jeżeli ujawnią się one w ciągu terminu określonego w gwarancji. Jeżeli w gwarancji nie zastrzeżono, odpowiedzialność z tytułu gwarancji obejmuje tylko wady powstałe z przyczyn tkwiących w sprzedanej rzeczy. Osoba odpowiedzialna z tytułu gwarancji jest zobowiązana do wykonania obowiązku wynikającego z gwarancji w odpowiednim terminie i do dostarczenia uprawnionemu z gwarancji rzeczy na swój koszt do wskazanego miejsca. Gdy gwarant, w ramach swoich obowiązków, dostarcza uprawnionemu z gwarancji zamiast rzeczy wadliwej rzecz wolną od wad, albo dokonał istotnych napraw rzeczy objętej gwarancją, termin gwarancji biegnie od nowa, od chwili dostarczenia rzeczy wolnej od wad lub zwrócenia rzeczy naprawionej. A jeżeli gwarant wymienił lub naprawił część rzeczy, gwarancja stosuje się odpowiednio do tych rzeczy wymienionych lub naprawionych. W innych przypadkach termin gwarancji ulega przedłużeniu o ten czas, w ciągu którego wskutek wady rzeczy objętej gwarancją uprawniony z gwarancji nie mógł z niej korzystać.

W umowach o prace projektowe gwarancja dotyczy zakresu jakości i poszerza odpowiedzialność architekta względem inwestora. Projektant jest odpowiedzialny względem inwestora, jeśli rzecz sprzedana stanowi własność osoby trzeciej, albo jest obciążona prawem osoby trzeciej, a w razie sprzedaży praw sprzedawca jest odpowiedzialny także za istnienie praw (rękojmia za wady prawne). Dotyczy to sytuacji, gdy biuro projektów jako osoba trzecia sprzedaje dokumentację projektową wykonaną przez projektantów w ramach umowy o pracę lub umowy o dzieło.

Odmienne reguły odpowiedzialności z tytułu gwarancji i rękojmi sytuuje ustawa o sprzedaży konsumenckiej. Stosuje się ją do dokonywanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedaży rzeczy ruchomej osobie fizycznej, która nabywa tę rzecz w celu niezwiązanym z działalnością zawodową lub gospodarczą (towar konsumpcyjny. Ustawę stosuje się do dokonywanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedaży rzeczy ruchomej osobie fizycznej, która nabywa tę rzecz w celu niezwiązanym z działalnością zawodową lub gospodarczą (towar konsumpcyjny). Sprzedawca odpowiada wobec kupującego, jeżeli towar konsumpcyjny w chwili jego wydania jest niezgodny z umową. W przypadku stwierdzenia niezgodności przed upływem sześciu miesięcy od wydania towaru domniemywa się, że istniała ona w chwili wydania. W przypadku indywidualnego uzgadniania właściwości towaru konsumpcyjnego domniemywa się, że jest on zgodny z umową, jeżeli odpowiada podanemu przez sprzedawcę opisowi lub ma cechy okazanej kupującemu próbki albo wzoru, a także gdy nadaje się do celu określonego przez kupującego przy zawarciu umowy, chyba że sprzedawca zgłosił zastrzeżenia co do takiego przeznaczenia towaru. W innych przypadkach domniemywa się, że towar konsumpcyjny jest zgodny z umową, jeżeli nadaje się do celu, do jakiego tego rodzaju towar jest zwykle używany, oraz gdy jego właściwości odpowiadają właściwościom cechującym towar tego rodzaju. Takie samo domniemanie przyjmuje się, gdy towar odpowiada oczekiwaniom dotyczącym towaru tego rodzaju, opartym na składanych publicznie zapewnieniach sprzedawcy, producenta lub jego przedstawiciela. Na równi z zapewnieniem producenta traktuje się zapewnienie osoby, która wprowadza towar konsumpcyjny do obrotu krajowego w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa, oraz osoby, która podaje się za producenta przez umieszczenie na towarze swojej nazwy, znaku towarowego lub innego oznaczenia odróżniającego. Sprzedawca nie odpowiada za niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową, gdy kupujący o tej niezgodności wiedział lub, oceniając rozsądnie, powinien był wiedzieć. Jeżeli towar konsumpcyjny jest niezgodny z umową, kupujący może żądać doprowadzenia go do stanu zgodnego z umową przez nieodpłatną naprawę albo wymianę na nowy, chyba że naprawa albo wymiana są niemożliwe lub wymagają nadmiernych kosztów. Przy ocenie nadmierności kosztów uwzględnia się wartość towaru zgodnego z umową oraz rodzaj i stopień stwierdzonej niezgodności, a także bierze się pod uwagę niedogodności, na jakie naraziłby kupującego inny sposób zaspokojenia. Jeżeli sprzedawca, który otrzymał od kupującego żądanie nie ustosunkował się do tego żądania w terminie 14 dni, uważa się, że uznał je za uzasadnione. Jeżeli kupujący, nie może żądać naprawy ani wymiany albo jeżeli sprzedawca nie zdoła uczynić zadość takiemu żądaniu w odpowiednim czasie lub gdy naprawa albo wymiana narażałaby kupującego na znaczne niedogodności, ma on prawo domagać się stosownego obniżenia ceny albo odstąpić od umowy. Gdy niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową jest nieistotna nie można żądać odstąpienia od umowy. Kupujący traci swe uprawnienia, jeżeli przed upływem dwóch miesięcy od stwierdzenia niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową nie zawiadomi o tym sprzedawcy. Do zachowania terminu wystarczy wysłanie zawiadomienia przed jego upływem. Sprzedawca odpowiada za niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową jedynie w przypadku jej stwierdzenia przed upływem dwóch lat od wydania tego towaru kupującemu. Termin ten biegnie na nowo w razie wymiany towaru. Zawiadomienie sprzedawcy o niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową przerywa bieg przedawnienia. Przedawnienie nie biegnie w czasie wykonywania naprawy lub wymiany oraz prowadzenia przez strony, nie dłużej jednak niż przez trzy miesiące, rokowań w celu ugodowego załatwienia sprawy. Upływ powyższych terminów nie wyłącza wykonania uprawnień wynikających z niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową, jeżeli sprzedawca w chwili zawarcia umowy wiedział o niezgodności i nie zwrócił na to uwagi kupującego. Uprawnień zawartych w tej ustawie nie można wyłączyć ani ograniczyć w drodze umowy zawartej przed zawiadomieniem sprzedawcy o niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową. W szczególności nie można tego dokonać przez oświadczenie kupującego, że wie o wszelkich niezgodnościach towaru z umową, lub przez wybór prawa obcego. Udzielenie kupującemu gwarancji następuje bez odrębnej opłaty przez oświadczenie gwaranta, zamieszczone w dokumencie gwarancyjnym lub reklamie, odnoszących się do towaru konsumpcyjnego. Określa ono obowiązki gwaranta i uprawnienia kupującego w przypadku, gdy właściwość sprzedanego towaru nie odpowiada właściwości wskazanej w tym oświadczeniu.

Autor: Serwis e-prawnik.pl

forum.budowlany.pl - wyraź swoją opinię

do górywsteczdrukujpoleć znajomemu